Dama Nasıl Oynanılır?

İki kişinin karşılıklı olarak oynadığı, dama taşlarla hamle yapma oyunudur. Dama tahtası genellikle 8X8 şeklindedir. 10X10 ve 12X12 tahta çeşitleri de vardır. İki farklı renkteki taşların (siyah ve beyaz) karşı tarafa sürüklenmesiyle oynanır. Amaç, ileriye gidip farklı hamleler yapmak ve karşıdaki kişinin taşlarını almaktır.

Dama Nasıl Oynanır?
Popüler olan dama tahtası kareleri 64 adetten oluşur. Kareler siyah ve beyaz olmak üzere 32’şer şekilde ikiye ayrılır. Her oyuncunun siyah veya beyaz toplam 16 taşı bulunur. Taş dizilimi gerçekleştirdikten sonra oyun başlar. Taşlar birer sırayla, karşı tarafa ilerletilir. Örneğin; ilk sıra beyaz taşlı taraftaysa, beyaz ilk hamleyi yapar. Ardından siyah taşlı taraf hamlesini gerçekleştirir. İleri götürme şeklinde olan hamlelerde amaç, karşıdakinin taşlarını almak ve rakip sahaya gidip dama yapmaktır.

Dama Kuralları
Dama türleri birbirlerinden farklı olduğundan, kurallar değişebilir. Ülkemizde en çok oynanan Türk daması kuralları şu şekildedir.

– İki kişilik oynanan oyunda oyuncu, kaldırdığı taşı oynamak durumundadır. Bundan vazgeçemez veya taşını geri koyamaz.

– Rakibin taşını alma hamlesi doğmuşsa, bunun alınması zorunludur. Taş almama veya başka hamle yapma kural dışıdır.

– Birkaç yöne taş alma durumu oluşursa, oyuncu çok olan yönde hamle yapabilir.

– Dama sektirme kural dışıdır. Sektirilemez.

Ülkemizde yaygın olarak oynanan damanın kuralları bu şekildedir. Profesyonel oyunlarda bu kurallar uygulanır.

Dama Dizilişi

Dama taşlarının dizilişi oldukça kolaydır. 16 beyaz ve 16 siyahtan oluşan taşlar için ilk olarak taraf belirlenir. Taşlar geride 1, ileride iki sıra boş kalmak kaydıyla ikişer şekilde dizilmeye başlanır. Bir diğer değişle, dizimde arka sıranın tamamı boş bırakılır. Ön sırada ise 2 sütun boşta kalır. Bunun amacı hamle yapabilmenin olanaklı hale gelmesidir. Oyun diziliş tamamlandıktan sonra başlar ve hamleler yapılır.

Dama Taktikleri
Dama oyununda, taktik bilmenin birçok artı tarafı bulunur. Taktikler olmadan oynanan dama oyunu, belli süreden sonra sıkıcı olmaya başlar. Profesyonel damada bilinen ve yapılan taktik türleri bulunur. Bunlara genellikle askıya alma taktikleri denir.

Ahtapot Taktiği

Dama oyununun çıkmaza girmemesi için ahtapot taktiği oldukça kullanışlıdır. Oyuncu ilk olarak 6 taşını feda eder ve sonrasında rakip taşları tuzağa çekerek, onu yenmeye çalışır. Ahtapot taktiğinde taşların bir kısmı saldırı için kullanılır. Geriye kalanlar savunma amaçlıdır.

Kenarların Kullanılması
Yaygın taktiklerden birisi kenarları kullanmadır. Damada amaç rakip taşları almak ve damaya gitmektir. Kenar taşları kullanılarak, karşı tarafta boşluklar yaratılmaya çalışılır. Açmazların bir kısmına çözüm olabilir.

Dama Tarihçesi

Dama oyununun ilk olarak uzandığı yılların, Milattan Önce Mısırlılar olduğu söylenir. Mısırlıların bulduğu oyun daha sonra dünyaya farklı şekillerde yayılmıştır. Türk daması tarihinin 300 yıl kadar olduğu düşünülüyor.

Çapraz Dama
Türk damasından farklıdır. 10X10 tahta üzerinde oynanır. Diziliş sol alt köşeye beyaz gelecek biçiminde dizilim yapılır. Çapraz dama oyununda oyuncuların her birinin 20 taşı bulunur. Taşlar çapraz olacak şekilde, beyazın hamlesiyle ileriye başlar. Taş yeme zorunluluğu bulunur. Çapraz damada normal hamle esnasında geriye dönmek mümkün değildir. Rakip oyuncunun taşları alınırken geriye gidilebilir.

Dama hakkında bilgiler bu şekildedir. Uzun yıllardır oynanan bu oyunu öğrenmenin kolay olduğu düşünülür. Oynanmaya başlamasından sonra oyun kolaylaşabilir.

Yazar: METİN ÖZDEMİR